Wioska młyńska Gschnitz

Poznaj historię – skansen w malowniczej scenerii, za którym bardzo tęsknimy

Na końcu idyllicznej doliny Gschnitz „Żywa wioska młynarska” zachęcała do podziwiania, odetchnięcia pełną piersią i odpoczynku. Latem 2025 roku wioska młynarska Gschnitz została całkowicie zniszczona przez silną burzę z lawinami błotnymi. To, co przez wiele lat budowano i pielęgnowano z wielkim idealizmem, fachową wiedzą i niestrudzonym zaangażowaniem stowarzyszenia „Lebendes Mühlendorf Gschnitz”, zostało utracone w krótkim czasie. Odbudowa w pierwotnej lokalizacji nie jest możliwa ze względów bezpieczeństwa.

Pozostaje nam wspomnienie tego wyjątkowego miejsca, które ożywiło historię i wzbogaciło dolinę Gschnitztal zarówno pod względem kulturowym, jak i turystycznym. Składamy podziękowania wszystkim osobom, które zaangażowały się w ten projekt bliski naszym sercom – a nasze myśli kierujemy ku tym, którzy poświęcili mu tak wiele czasu i pasji.

Od początkowego pomysłu do zrównoważonego projektu

Christian Felder, jako przewodniczący stowarzyszenia"Lebendes Mühlendorf Gschnitz", oprowadził nas po różnych stacjach. Umiejętnie łączył interesujące fakty z zabawnymi historiami i anegdotami. Opowiedział nam o trzech dawnych młynach, które zakończyły działalność w tym miejscu około 40 lat temu. Mówił o pomyśle stworzenia tutaj, u podnóża wodospadu Sandes, miejsca, które przybliżyłoby odwiedzającym dawne tradycje i wiejskie rzemiosło. Miejsca, które zachowuje i przekazuje dawną wiedzę. Nie chodziło jednak tylko o stworzenie czystego celu wycieczek w Wipptal. Dla założycieli stowarzyszenia ważne było i jest promowanie wspólnoty w wiosce poprzez ten projekt. W ten sposób starzy i młodzi wnoszą swój wkład, a dzięki wielu wolontariuszom wioska młyńska stała się wizytówką projektu.

Po narodzinach pomysłu w 2004 roku trzeba było sprostać wielu wyzwaniom. Założenie stowarzyszenia, zrównoważone planowanie, dyskusje ze współtwórcami i lokalnymi mieszkańcami, a także zapewnienie finansowania i kontynuacji projektu. Prezes stowarzyszenia z dumą pokazał nam różne elementy wyposażenia, takie jak młyn dla zwierząt, silnik jezdny, malowidła sufitowe w małej kaplicy i wiele innych - wszystkie dary od przypadkowych znajomych lub ludzi, którzy wzięli sobie do serca wioskę alpinistyczną, a w szczególności ten projekt. Całe młyny, spichlerze, warsztaty, piece, myjnie i ogrodzenia zostały odbudowane lub zrekonstruowane zgodnie z historycznymi wzorcami i tradycyjnym rzemiosłem, przy użyciu oryginalnego starego drewna i materiałów. Oprócz prac budowlanych, wraz z lokalnymi mieszkańcami zebrano starą wiedzę, historie i legendy o górskiej wiosce. Zostały one zachowane przez Martinę Pranger w jej książce "Eine sagenhaft historische Wanderung durch das Gschnitztal". Szczególna atrakcja: każdy, kto spaceruje po wiosce młyńskiej, może posłuchać głosu Ludwiga Dornauera (znanego m.in. z Piefke Saga, Tatort) czytającego z tej antologii.

Magia wody

Wizyta w Mühlendorf to jednak nie tylko alpejska wioska Gschnitz czy tyrolskie tradycje. Dla mnie pobyt w Mühlendorf to także równowaga i spokój. Imponująca górska panorama emanuje siłą, naturalność doliny Gschnitz jest uziemiająca, a powietrze wokół wodospadu Sandes w równym stopniu odświeża ciało i duszę. Podczas wycieczki Christian podkreślił, że prozdrowotne działanie wodospadu zostało potwierdzone badaniami przeprowadzonymi przez Uniwersytet Medyczny Paracelsusa w Salzburgu. Wykazały one, że unikalna mieszanka bardzo wysokich poziomów jonów wodospadu i nanoareozoli w połączeniu z wysokogórskim powietrzem ma pozytywny wpływ na funkcje odpornościowe organizmu. Spacery okrężną ścieżką wokół wodospadu Sandes i regularne wizyty na platformie mogą zdziałać cuda.

Dużo pasji i wolontariatu

Ta wycieczka pokazuje mi wyraźnie, że Żywa Wioska Młyńska Gschnitz nie tylko stanowi ogromną wartość dodaną dla całego regionu. Projekt pokazuje, co mogą osiągnąć liczni wolontariusze i osoby wspierające. Pokazuje również, że czysto finansowe wsparcie, takie jak dotacje, nie jest zrównoważone, jeśli nie stoją za nim ludzie z wizją. Po wycieczce uciąłem sobie miłą pogawędkę z Roswithą i Christianem Felderami przy domowym cieście i kawie. Z dumą opowiadali o niestrudzonych wysiłkach członków stowarzyszenia. Na przykład ogród ziołowy pod kaplicą św. Józefa jest bezpłatnie pielęgnowany przez osobę prywatną. Organizacja i realizacja małych festiwali i wydarzeń - patrz program letni - jest również możliwa tylko dlatego, że wszyscy pomagają. Około 11 000 odwiedzających rocznie jest zachwyconych tym zaangażowaniem.

Moje podsumowanie po dzisiejszym popołudniu w górskiej wiosce Gschnitz: wioska młyńska idealnie pasuje do obszaru chronionego krajobrazu Serles - Habicht - Zuckerhütl i jest zrównoważonym obszarem rekreacyjnym dla młodych i starszych. Zapewnia autentyczny wgląd w lokalne tradycje, promuje współpracę lokalną i regionalną oraz wnosi cenny wkład w utrzymanie zdrowia. Ze względu na wysokość 1240 metrów nad poziomem morza jest to również idealne miejsce na ucieczkę przed letnimi upałami - przekonaj się sam!

Krótka informacja:

• 2005: Rozpoczęcie realizacji projektu "Żywa wioska młyńska Gschnitz".
• 2005: Założenie stowarzyszenia "Lebendes Mühlendorf Gschnitz".
• Wsparcie dla regionalnego zarządzania Wipptal w ramach projektów Interreg/lider: 2005, 2017, 2021
• Na miejscu: autentyczne miejsca pracy, takie jak młyny, spichlerze, piece chlebowe i wiele innych, kiosk z małymi regionalnymi przekąskami (pyszne ciasta ;-)), świeży chleb w każdy czwartek, plac zabaw dla dzieci, okrężny szlak turystyczny, platforma widokowa, kaplica św. Józefa, ogród ziołowy
• Idealna lokalizacja: bezpośrednio przy popularnym szlaku rowerowym i pieszym, przystanek autobusowy tuż przed obiektem, ok. 3 minuty spacerem do najbliższego parkingu.
• Regularne wydarzenie: Letni program!!!